فیروزه شیخ ویسی . گروه شهرستان ها: حفاظت از پارک ملی گلستان سالهاست بر اساس تصمیمات اتخاذ شده در جلسات شورای راهبری این پارک با مدیریت استان گلستان و حضور نمایندگان ۲ استان مرتبط دیگر یعنی خراسان شمالی و سمنان دنبال می شود اما این روزها بحثهایی درباره ضرورت تغییر شیوه مدیریت و افزایش نقش ۲ استان یاد شده در حفاظت از آن مطرح شده است، موضوعی که با تأکید مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست مبنی بر تداوم شیوه قبلی، باید پایان یافته تلقی شود.
پارک ملی گلستان یا جنگل گلستان در ۳ استان گلستان، خراسان شمالی و سمنان گسترده شده است. این پارک از سمت غرب به شهر گالیکش و روستای تنگراه و از سمت شرق به روستای رباط قرهبیل و شهر بجنورد منتهی میشود.
این پارک ۱۳۵۰گونهٔ گیاهی و ۳۰۲گونهٔ جانوری، از جمله نیمی از گونههای پستانداران ایران را در حدود ۹۰۰کیلومتر مربع مساحت خود جا داده و بههمیندلیل از سوی یونسکو بهعنوان ذخیرهگاه زیستکره در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیدهاست.
پارک ملی گلستان به عنوان نخستین پارک ملی ایران و یکی از ارزشمندترین زیستبومهای طبیعی کشور، همواره جایگاهی فراتر از یک محدوده جغرافیایی داشته است. این منطقه به دلیل تنوع کمنظیر زیستی، اهمیت اکولوژیک و جایگاه ملی و بینالمللی، نیازمند مدیریتی هماهنگ و یکپارچه است.
قرار گرفتن این پارک در محدوده استان های گلستان، خراسان شمالی و سمنان، همواره ضرورت همکاری میان دستگاههای اجرایی، جوامع محلی و نهادهای محیط زیستی را مطرح کرده است.
در سال ۱۳۹۷با شکلگیری شورای راهبری پارک ملی گلستان، موضوع هماهنگی میان استانهای مرتبط بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفت اما به تازگی مباحث جدیدی مطرح و در آن بر تغییر مدیریت این پارک تاکید شد ؛ موضوعی که در روزهای گذشته به دلیل برخی نگرانیها درباره تغییر سازوکار مدیریتی این ذخیرهگاه، واکنشهایی را در میان مسئولان و فعالان محیط زیست به همراه داشت.در حالی که برخی دغدغهها درباره احتمال تغییر مدیریت پارک ملی گلستان مطرح شده بود، مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کردهاند که مدیریت پارک ملی گلستان همچنان بر اساس روال گذشته ادامه خواهد داشت.
پارک ملی گلستان، ذخیرهگاهی جهانی
قدیر حسنزاده، مدیرکل حفاظت محیطزیست گلستان در گفت و گو با خبرنگار اطلاعات با بیان این که پارک ملی گلستان ذخیرهگاهی جهانی و فراتر از مرزبندیهای استانی است، افزود: حفاظت از این پارک با مشارکت ۳ استان دنبال میشود.
وی به شکلگیری شورای راهبری پارک ملی گلستان در سال ۱۳۹۷اشاره کرد و گفت: این شورا به طور متوسط سالانه ۲ جلسه برگزار میکند و در آن دیدگاههای استانداران و مدیران حفاظت محیط زیست ۳ استان مورد بررسی قرار میگیرد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست گلستان با بیان این که نمایندگانی از تشکلهای محیط زیستی ۳استان، جوامع محلی، دانشگاهیان و فعالان حوزه محیط زیست نیز در شورای راهبری حضور دارند، افزود: تلاش شده است در این شورا سهم استانها براساس میزان مساحت آنها تعیین نشود، بلکه نمایندگان هر ۳ استان به صورت متوازن حضور داشته باشند تا همه ظرفیتها در امر حفاظت از پارک ملی گلستان به کار گرفته شود.
مدیریت پارک ملی متعلق به گلستان است
با وجود اظهارات مدیرکل محیط زیست گلستان، فعالان محیط زیست و طبیعت دوستان این استان نگران حذف گلستان از مدیریت یکپارچه این پارک ملی هستند.
سیدنجیب حسینی نماینده مردم مینودشت، کلاله و گالیکش در مجلس با تأکید بر این که مدیریت پارک ملی گلستان متعلق به این استان است، گفت: از اصالت، هویت و حق جغرافیایی استان گلستان درباره این پارک ملی دفاع میکنیم و اجازه نمیدهیم مباحث مدیریتی و اختلافات استانی به جایگاه و هویت این ذخیرهگاه ارزشمند آسیب وارد کند.وی با اشاره به مباحث مطرحشده درباره وضعیت جغرافیایی پارک ملی گلستان گفت: پارک ملی گلستان به دلیل ارزشهای طبیعی و زیستمحیطی، جایگاهی فراملی و حتی بینالمللی دارد که حفاظت از آن، نیازمند نگاه ملی و فرامنطقهای است؛درحقیقت نباید موضوع حفاظت از این گنجینه طبیعی به اختلاف میان استانها یا دغدغههای مدیریتی استانی تبدیل شود.سرپرست دفتر زیستگاهها و امور مناطق حفاظت محیط زیست کشور نیز گفت: مدیریت پارک ملی گلستان همچنان با استان گلستان است.
وحید خیرآبادی با تأکید بر این که تشکیل شورای راهبری برای ذخیرهگاههای زیستکره به معنای تغییر مدیریت این مناطق نیست، افزود: طبق روال قبلی، مدیریت ذخیرهگاه زیستکره با استانی است که بیشترین مساحت ذخیرهگاه در آن قرار دارد و در مورد پارک ملی گلستان، بیشترین مساحت متعلق به استان گلستان است.
درخواست نماینده خراسانشمالی
از سوی دیگر محمدمهدی شهریاری نماینده مردم خراسانشمالی در مجلس با تاکید بر ضرورت استقلال مدیریت پارک ملی گلستان گفت: این پارک پناهگاهی بینظیر برای حیات وحش است و حفاظت از آن باید با رویکردی ملی و فراتر از تقسیمات استانی دنبال شود.
نماینده مردم بجنورد، مانه، سملقان، جاجرم، گرمه و راز و جرگلان در مجلس تصریح کرد: درخواست ما این است که مدیریت پارک ملی گلستان مستقل شود تا تصمیمگیری و برنامهریزی برای حفاظت از این منطقه ارزشمند با نگاه یکپارچه و متناسب با اهمیت جهانی آن انجام گیرد.مهدی تیموری رئیس سابق پارک ملی گلستان و مدیرکل فعلی حفاظت محیطزیست استان ایلام نیز با تاکید بر این که پارک ملی گلستان یک اکوسیستم واحد و بههمپیوسته است، افزود: نباید مدیریت این اکوسیستم براساس مرزهای سیاسی و تقسیمات استانی تفکیک شود.
پارک ملی گلستان یا جنگل گلستان در ۳ استان گلستان، خراسان شمالی و سمنان گسترده شده است. این پارک از سمت غرب به شهر گالیکش و روستای تنگراه و از سمت شرق به روستای رباط قرهبیل و شهر بجنورد منتهی میشود.